ORTAOKUL VE LİSE ÖĞRENCİLERİN FİZİKSEL AKTİVİTE VE SOSYAL MEDYA BAĞIMLILIK DÜZEYLERİNİN ARAŞTIRILMASI
INVESTIGATION OF PHYSICAL ACTIVITY AND SOCIAL MEDIA ADDICTION LEVELS OF MIDDLE AND HIGH SCHOOL STUDENTS
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21929975Anahtar Kelimeler:
Fiziksel aktivite, sosyal medya bağımlılığı, ortaokul öğrencileri, lise öğrencileriÖzet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul ve lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya 10-17 yaş aralığında 695 gönüllü öğrenci katılmıştır. Veriler, demografik bilgi formu, Çocuklar için Fiziksel Aktivite Ölçeği (ÇFAA) ve Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Bonferroni post-hoc testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, sosyal medya bağımlılığı ile fiziksel aktivite düzeyi arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Yaş arttıkça sosyal medya bağımlılığı düzeyinin arttığı, fiziksel aktivite düzeyinin ise azaldığı belirlenmiştir. Boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve beden kütle indeksi (BKİ) ile sosyal medya bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken, söz konusu değişkenlerin fiziksel aktivite düzeyi ile negatif yönde ve anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır. Erkek öğrencilerin fiziksel aktivite düzeylerinin kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu; lise öğrencilerinin ise ortaokul öğrencilerine kıyasla daha yüksek sosyal medya bağımlılığı ve daha düşük fiziksel aktivite düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, sosyal medya bağımlılığı düzeyindeki artışın fiziksel aktivite düzeyindeki azalma ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, çocuk ve ergenlerde fiziksel aktiviteye katılımı artırmaya yönelik okul temelli uygulamaların yanı sıra sağlıklı ve kontrollü dijital medya kullanımını destekleyen müdahalelerin geliştirilmesi önem taşımaktadır.
Referanslar
Altınkök, M. (2016). The effects of coordination and movement education on preschool children’s basic motor skills improvement. Universal Journal of Educational Research, 4(5), 1050-1058.
Andreassen, C. S. (2015). Online social network site addiction: A comprehensive review. Current Addiction Reports, 2(2), 175-184.
Biddle, S. J. H., & Asare, M. (2011). Physical activity and mental health in children and adolescents: A review of reviews. British Journal of Sports Medicine, 45(11), 886-895.
Can, S., Arslan, E. ve Ersöz, G. (2014). Güncel bakış açısı ile fiziksel aktivite. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(1), 1-10.
Caplan, S.E. (2007). Relations among loneliness, social anxiety, and problematic Internet use. CyberPsychology & Behavior, 10(2), 234-242.
Carr, C.T., & Hayes, R.A. (2015). Social media: Defining, developing, and divining. Atlantic Journal of Communication, 23(1), 46-65.
Corbin, C., Castelli, D.M., Sibley, B.A., & Le Masurier, G.C. (2021). Fitness for life. Human Kinetics.
Çalı, O. (2025). Fiziksel aktivite ve ruh sağlığı. İçinde Spor paradigmaları IX: Fiziksel aktivite araştırmaları (ss. 1-16). Özgür Yayıncılık.
Elmas, L., Yüceant, M., Ünlü, H. ve Bahadır, Z. (2021). Üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile psikolojik iyi oluş durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Sportive, 4(1), 1-17.
Erickson, K.I., Hillman, C., Stillman, C.M., Ballard, R.M., Bloodgood, B., Conroy, D.E., Macko, R., Marquez, D.X., Petruzzello, S.J., & Powell, K.E. (2019). Physical activity, cognition, and brain outcomes: A review of the 2018 physical activity guidelines. Medicine & Science in Sports & Exercise, 51(6), 1242-1251.
García, P., Amandi, A., Schiaffino, S., & Campo, M. (2007). Evaluating Bayesian networks’ precision for detecting students’ learning styles. Computers & Education, 49(3), 794-808.
Güleşce, M., & İlhan, E.L. (2024). Egzersiz ve psikolojik savaş: Bağımlılık, depresyon, anksiyete ve stres üzerine bir inceleme. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 9(2), 275-292.
Hausenblas, H.A., & Downs, D.S. (2002). How much is too much? The development and validation of the Exercise Dependence Scale. Psychology & Health, 17(4), 387-404.
Horozoğlu, M.A., & Gündüz, G. (2024). Investigation of the relationship between social media addiction, social media burnout and exercise commitment in individuals actively engaged in fitness. Mediterranean Journal of Sport Science, 7(2), 351-364.
Kaplan, A.M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53(1), 59-68.
Lichtenstein, M.B., & Jensen, T.T. (2016). Exercise addiction in CrossFit: Prevalence and psychometric properties of the Exercise Addiction Inventory. Addictive Behaviors Reports, 3, 33-37.
MacAuley, D. (1994). A history of physical activity, health and medicine. Journal of the Royal Society of Medicine, 87, 32-35.
Marques, A., Peralta, M., Martins, J., Catunda, R., Matos, M.G., & Nunes, L.S. (2020). Associations between physical activity and Internet addiction in adolescents. Journal of Behavioral Addictions, 9(3), 695-703.
Mumcu, H.E., Mumcu, N., Kusan, O. ve Öztürk, O. (2025). İki temel politika: Herkes için spor ve elit spor politikası. EFES Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 20-49.
Myers, J. (2003). Exercise and cardiovascular health. Circulation, 107(1), 2-5.
Nestler, E.J. (2005). Is there a common molecular pathway for addiction? Nature Neuroscience, 8(11), 1445-1449.
Nisa, A.F., & Kumar, G.S.V. (2024). The effects of social media use on psychological well-being among school adolescents. In International Conference of Humanities and Social Science (ICHSS) (pp. 104-110).
Özer, K. (2013). Fiziksel uygunluk. Nobel Yayın Dağıtım.
Pietrobelli, A., Pecoraro, L., Ferruzzi, A., Heo, M., Faith, M., Zoller, T., Antoniazzi, F., Piacentini, G., Fearnbach, S.N., & Heymsfield, S.B. (2020). Effects of COVID-19 lockdown on lifestyle behaviors in children with obesity living in Verona, Italy: A longitudinal study. Obesity, 28(8), 1382-1385.
Potenza, M.N., Koran, L.M., & Pallanti, S. (2009). The relationship between impulse-control disorders and obsessive-compulsive disorder: A current understanding and future research directions. Psychiatry Research, 170(1), 22-31.
Sever, M.O., Ecevit, S., & Sever, P. (2025). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu atletizm-I uygulama dersinin bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisi. EFES Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-10.
Szabo, A., & Griffiths, M.D. (2007). Exercise addiction in British sport science students. International Journal of Mental Health and Addiction, 5(1), 25-32.
Tess, P.A. (2013). The role of social media in higher education classes (real and virtual): A literature review. Computers in Human Behavior, 29(5), A60-A68.
Uz, İ. (2015). Psikolojik bir rahatsızlık olan egzersiz bağımlılığının öz yeterlilik ile ilişkisi [Yüksek lisans tezi]. Haliç Üniversitesi.
Uzun, M. (2016). Kardiyovasküler sistem ve egzersiz. Journal of Cardiovascular Nursing, 7(2), 48-53.
Warburton, D.E.R., Nicol, C.W., & Bredin, S.S.D. (2006). Health benefits of physical activity: The evidence. CMAJ, 174(6), 801-809.
World Health Organization. (2020). Physical activity. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity.
Yaşar, P. ve Başkurt, Z. (2021). Çocukluk çağı obezitesinde fizyoterapi ve rehabilitasyon. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(4), 715-720.
Yıldırım, M. ve Bayrak, C. (2019). Üniversite öğrencilerinin spora dayalı fiziksel aktivitelere katılımları ve yaşam kalitelerinin akademik başarı ve sosyalleşme üzerine etkisi (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi örneği). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 123-144.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
